miércoles, 27 de noviembre de 2013

Ocre.



Fuera falopa y el cutu taraza. Atapez.

Restallen los gárabos na foguera. Suenen los regodones cutíos. Hai trepe tresnando lláscares, güesos y  pelleyes.

Ruxe'l ríu allabaxones nes coraes de la cueva furando'l so calce cada vez más fondu. Los pingolexos goterien. La escuridá respiga.

Nun requexu,  la lluz de la cañamina alluma la parede. El xamán ta p'acabar la imaxe d'aquel mamuth que da coruxía. Esparde un mogote d'ocre p'hacia u s'afaya'l coral...

Fuera sigue falopando y tarazando’l fríu.

El clan esmordigaña los últimos cachos de carne. N'acabando, otra vuelta va tornar la  fame.

Cola alborada ye mester salir a cazar. Sollertes y arrechos pa cuando'l mamuth, que pecigaña agora pente solombres nel somantu'l so abellugu, camude en xigantescu y real so la lluz del día.

miércoles, 13 de noviembre de 2013

Un conseyu médicu.

Cuando entrare de guah.e allá naquel chamizu metanos un castañéu yera predecible lo que diba durar. Y aguantó bien poco, miániques. Porque pasaba más tiempu empinando'l coldu qu'ayudando al picador que-y asignaren.

Buscó dempués modo en más sitios y colocóse de dos maneres. Llaboralmente y esnalando en cuellu de Morféu per aciu'l zusmiu formientáu d'uva. Asina qu'acababa siempre de la mesma manera. Albintestate.

Punxo dempués un chigrucu, pero foi meté la raposa nel gallineru. Yá'l nome que-y punxere indicaba'l so enclín: "Marqués del Pelleyu". Y, efectivamente, acabó siendo vezu pente los clientes velu roncando la mona abrazáu a un pelleyu de tintu peleón neto a si tuviere quiscando con una meñaca inflable. Al final, negociu trancáu.

Foi entóncenes cuando tomó una decisión radical. Tenía qu'empobiná la so vida d'otra miente. Iguar aquella trayectoria llaceriosa que llevaba. Entamó a procesionar peles consultes de milenta médicos que lu encamentaben que dexare la bebedera y acuriosare aquella vida de xostrón que llevaba. Por fin, el doctor caberu al qu'acudió tocó-y la fibra sensible cuando, engurriando'l ceyu, mirólu entientes y espetó-y con voz arrestiellada:

"Si sigues asina, manín, vas mui mal. Lo tuyo ye espichala ensin dulda. Asina que si quies espichala, por mi adelantre, que yá yes mayorín pa saber lo que faes".

Dempués vinieron una carrapotada de nueches de velea, esperteyando amugáu en sudu y cabruñándo-y nes vidayes aquella frase cimera: ¡Espichala!. ¡Espichala!.

Y, de magar entós,  enderechó dafechu'l rumbu. El día de San Xosé, allá pel mes de Marzu, sonó'l turullu que-y señaló la nueva vida na que se somorguiara. Nun una gota de vinu más esnidió pel so gargüelu p'abaxo. Agora otra mueya llamaba al so corazón a la romería celestial pa la qu'enfilaba gayoleru y enfotáu. 

Porque yera escuchar el troneyar de los voladores y daba un surtíu pa, de siguío, xispiar camín del sitiu au españaben aquellos artiluxos a manera d'aldu que llevaba al ramu de lloréu que señalaba'l recintu sagráu. Tamién foi naquella dómina cuando-y punxeren el nomatu, que lu conocíen por él, dayures onde se presentaba: "Pieslla-Llagares". Anque, pa dicir la verdá, casi nunca pesllaba nengún, pues davezu garrábenlu en pelondines y aventábenlu portón p'afuera mientres-y esberridaben en focicu les mayores barbaridaes que'l siempre retrucaba de la mesma manera, tatexando y zarapicando:

"¡Yo solo faigo lo que me dixo'l médicu!. ¡Toi espichándola!. ¡Y bien que la espicho, rediós!. ¡Que yá soi mayorín pa sabé lo que faigo!".




domingo, 3 de noviembre de 2013

El güevu'l basiliscu.


Acabante facer una miñatura maxistral, el monxu Agustín aplicábase historiando una capitular d'aquel códiz cola maña y prestancia qu'avezaba a remanar. Foi entós cuando l'hermanu Cirilo cozcóse-y xuxuriándo-y a la oreya:

-Tenémosla entamada. Apaeció'l güevu d'un basiliscu pa la mano fuera del ventanu'l gallineru.-

Agustín arremelló los güeyos como platos y llevantóse pa siguir a Cirilo empobinando dambos camín del piteru. Ellí nun requexucu'l ventanu había un nial y nél un güevu ñarru y ablancuzáu. Yera un güevu gafu que namás que-yos podía trayer llaceries a la hermandá del conventu, taba claro.

Dambos monxos alcordaron guardar el secretu pa nun axorizar a naide más. Pañaron el güevu a furtadielles y guardáronlu  nun llugar seguru na celda Cirilo. Agora habíen d'entainar a destruilu y tar n'adelantre sollertes pa que'l malfadiáu gallu colloráu que lu punxere nun tornare a facelo otra vuelta.

Pasaes les doce de la nueche Agustín y Cirilo garraron el güevu y metiéronlu nuna fardela. Salieron pa la güerta'l conventu y con un martiellu machucáronlu y enterraron los escarrapios echándo-yos penriba cal vivo. Dempués tornaron a les sos celdes asoliviaos pol llabor perfechu.

Yá pela mañana los monxos arremolinábense alredor d'un nial qu'había pa escontra'l ventanu'l  gallineru. Facíen comentarios y degomanes. Cuando vieron aquel corriellu pa onde punxera un güevu una gallina y lu guariara una sapu, a Agustín y a Cirilo púnxose-yos un nuedu en gargüelu que los añusgaba. ¿Qué taba pasando ellí?. ¿Apruciría otru güevu más?. ¡Rediós d'aforfugu!.

Cuando llegaron al requexu onde s'apiñaba aquella xermandía comprobaron la razón de tantu baturiciu y espectación. Una palomba engrifada daba vueltes como  alloriada alredor d'aquel nial mientres miraba pa los presentes como rispiendo por una esplicación de pa ónde recóime fuere a parar el so acoricáu güevu.